Daga Muhammad Garba
Siyasar Kano ba ta taɓa kasancewa tsayayyiya ba.
Siyasa ce mai motsi da sauyawa, wadda akidar jam’iyya, mutane, buri, da kuma rikicin ubangida da ɗan ubangida ke tsara ta.
Komawar Gwamna Abba Kabir Yusuf zuwa jam’iyyar All Progressives Congress (APC) na iya zama abin mamaki ga wasu, amma ga masu bibiyar tarihin siyasar Kano, ba abin al’ajabi ba ne, kuma ba sabon abu ba ne.
A hakika, wannan mataki wani sabon babi ne kawai a cikin dogon tarihin sauya sheƙa da aka saba gani a Kano, wanda yawanci ke fitowa daga neman muhimmanci, iko, da kuma ‘yancin kai.
Al’adar sauya jam’iyya a Kano ta samo asali tun Jamhuriya ta Biyu (1979–1983).
Rikicin tarihi tsakanin Malam Aminu Kano na jam’iyyar PRP da almajirinsa, Alhaji Muhammadu Abubakar Rimi, ya kafa tubalin wannan al’ada.
Lokacin da Rimi ya rabu da Aminu Kano, magoya baya sun fassara hakan a matsayin cin amana.
Amma a zahiri, hakan wata alama ce ta farko ta abin da ya zama ruwan dare a siyasar Kano: ƙoƙarin ɗan siyasa ya kuɓuta daga rinjayar ubangida mai ƙarfi.
Ko da yake siyasar jam’iyya ta tsaya cik a lokacin mulkin soja daga 1984 zuwa 1998, Jamhuriya ta Uku ta nuna irin wannan sassaucin siyasa.
Duk da yawancin ‘yan siyasar Kano sun mara wa jam’iyyar SDP baya, an ga sauya sheƙa zuwa NRC, ba don akida ba, sai don dabaru da rikicin cikin gida.
Wannan ya nuna cewa a Kano, rayuwar siyasa tana buƙatar daidaituwa da yanayi fiye da tsayin daka kan jam’iyya.
Jamhuriya ta Hudu ta ƙara ƙarfafa wannan al’ada. Daya daga cikin fitattun misalai shi ne Sanata Rabiu Musa Kwankwaso.
An zaɓe shi gwamna a 1999 a karkashin PDP da goyon bayan manyan ‘yan siyasa irin su Rimi, marigayi Alhaji Musa Gwadabe, Dauda Dangalan da Sanata Hamisu Musa.
Amma daga baya, ya rabu da su duka.
Bayan ya sha kaye a zaɓen 2003 hannun Malam Ibrahim Shekarau na jam’iyyar ANPP, Kano ta shaida sauyin siyasa mai girma, inda ‘yan siyasa ke canza jam’iyya bisa sakamakon zaɓe.
Rikicin gado daga baya ya raunana ANPP, ya buɗe ƙofofin sabbin sauye-sauye.
Zaɓen 2011 ya kawo wani sabon salo, inda Kwankwaso ya dawo gwamna karkashin PDP. Tsakanin 2013 zuwa 2014, Kano ta fuskanci mafi girman sauya sheƙa a tarihinta, lokacin da Kwankwaso da magoya bayansa suka koma APC.
Wannan ya sauya taswirar siyasar jihar gaba ɗaya.
Daga baya, Kwankwaso ya yi takarar shugabancin APC, ya koma PDP, sannan ya shiga NNPP, abin da ya sake nuna cewa tsarin iko da tasiri ya fi jam’iyya muhimmanci.
A karkashin NNPP, ya sake kafa cikakken iko a Kano.
Tafiyar tsohon Gwamna Ibrahim Shekarau ma ta yi kama da haka.
Daga ANPP zuwa APC, PDP, NNPP, sannan komawa baya, kowane sauyi ana fassara shi ko dai a matsayin tsayuwar akida ko dabarar siyasa.
Wannan ya tabbatar da cewa a Kano, jam’iyya ba ita ce ginshiƙin siyasa ba, illa tsarin iko da tasiri.
A 2015, Kwankwaso ya miƙa mulki ga Dr. Abdullahi Umar Ganduje.
Dangantakarsu ta lalace, APC ta kasu gida biyu.
Daga 2018 zuwa 2019, an ga sauya sheƙa da dama. Daga 2019 zuwa 2023, Ganduje ya ƙarfafa APC a Kano.
Kwankwaso ya koma NNPP a 2022, inda Abba Kabir Yusuf ya zama gwamna a 2023, shi kaɗai a Najeriya da aka zaɓa a karkashin NNPP.
Sauya sheƙa yawanci alama ce ta rikicin ubangida da ɗan ubangida. Yana nuna sauyin iko da ƙalubalantar tsohon tsari.
Idan ɗan siyasa ya samu nasara, yana sake fasalin iko; idan ya gaza, ubangida yana dawo da ƙarfinsa.
Tarihi ya nuna cewa da zarar ɗan siyasa ya samu iko, neman ‘yancin kai ba ya kaucewa. Sauya jam’iyya kan zama hanyar bayyana wannan ‘yanci.
Wannan abu ya faru a jihohi da dama: Kashim Shettima da Ali Modu Sheriff a Borno; Aminu Tambuwal a Sokoto; rikicin Yari da Yerima a Zamfara; Ngige da Chris Uba a Anambra; Obaseki da Oshiomhole a Edo.
A dukkan misalan, sauya sheƙa makami ne na tsira da gina iko.
A Kano, ubangida na kallon ‘yanci a matsayin cin amana, yayin da ɗan siyasa ke kallon sa a matsayin balaga ta siyasa.
A wannan mahallin ne za a fahimci matakin Gwamna Yusuf.
Duk da musun da aka yi, jama’a sun dade suna ganin Kwankwaso na da tasiri a gwamnatinsa.
Abubuwan da suka faru kwanan nan sun nuna akwai ɗaci a tsakaninsu.
Komawar Yusuf zuwa APC ba sauyin jam’iyya kawai ba ne; yunƙuri ne na kafa ‘yanci da sake fayyace iko.
Tarihi ya nuna babu gwamna da zai iya mulki har abada a inuwar ubangida ba tare da turjiya ba.
Maganganunsa a lokacin komawarsa APC sun jawo hankali, inda ya ce:
“Manufarmu ita ce gina haɗin kai, ƙarfafa haɗin siyasa, da tabbatar da al’umma sun amfana da shugabanci nagari, ba tare da la’akari da jam’iyya ba.”
APC ba sabuwar gida ba ce gare shi.
Ya dawo ya tarar da tsofaffin abokan tafiya kamar Sanata Kawu Sumaila, Hon. Kabiru Bichi, Hon. Rurum, Prince Abdullahi Abbas da Hon. Murtala Garo.
Sai dai sauya sheƙa kaɗai ba ya kawo nasarar mulki.
Babban ƙalubale shi ne haɗa kan APC a Kano. Wannan na buƙatar kishin ƙasa, haƙuri da shugabanci mai haɗa kai.
Dole ne Gwamna Yusuf ya yi aiki da Ganduje da Sanata Barau Jibrin, wanda burinsa na gwamna ba ɓoyayye ba ne.
Rashin haɗin kai na iya lalata mulki da zaɓe.
Haka kuma, Kwankwaso na iya ƙalubalantarsa ta siyasa.
Idan aka samu tikitin Peter Obi/Kwankwaso, APC na buƙatar cikakken haɗin kai.
Na halarci taron manyan jiga-jigan APC bayan komawar Yusuf. Ya jaddada haɗin kai, kawo ƙarshen rikici da kafa Kwamitin Dattawa.
Ganduje da Barau ma sun goyi bayan wannan tsari.
APC a Kano jam’iyya ce mai ƙarfi, amma cike da buri da gasa. Haɗin kai, ba rinjaye ba, shi ne ƙalubalen gaske.
Idan Gwamna Yusuf ya fifita haɗin kai, APC za ta ƙara ƙarfi. APC mai haɗin kai za ta yi ƙarfi; mai rarrabuwa za ta kasance rauni.
A ƙarshe, sauye-sauyen siyasa ya kamata su kawo zaman lafiya da ingantaccen mulki.
A Kano, haɗin kai ba alfarma ba ne, wajibi ne.
…🙏Garba, tsohon Kwamishinan Yaɗa Labarai da Harkokin Cikin Gida na Jihar Kano, shi ne Shugaban Ma’aikatan tsohon Shugaban APC na ƙasa.
…AUF…
(Tuesday 27/01/2026)
RA’AYIN MAI RUBUTU.
Ga masu son bada talla ko shawarwari a kira wannan lambar +2348032077835
Domin samun sauran shirye-shirye Alfijir labarai/Alfijir news ku biyo mu ta nan 👇
https://twitter.com/Musabestseller?s=09
https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
https://www.threads.net/@alfijirlabarai
https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
Alfijir labarai Alfijir News Whatsapp Group 👇👇
https://chat.whatsapp.com/H5oBRaZBdCVIyOTIV5eMfb?mode=ac_t